Na konferenciji održanoj u organizaciji Sarajevskog otvorenog centra „Dijalog o transrodnosti“ 2. juna u Sarajevu, učestvovali/e su predstavnici/e Trans Aida Hrvatska, Queer Montenegro i Juventasa iz Crne Gore, SOC-a iz Bosne i Hercegovine, Gaytena-LGBT iz Beograda, kao i članice Kabineta za transrodna stanja KBC-a iz Beograda.
Pozdravni govor na početku konferencije održao je predstavnik Američke amabasade u Sarajevu, napominjući da je jedna od glavnih vesti toga dana u Americi bilo autovanje Kejtlin Džener - njen intervju i fotografije, što govori o izuzetno povećanoj vidljivosti, kao i njenoj političkoj dimenziji koje osobe trans* identiteta sve više dobijaju u Americi i u svetu.
Teoretičarka i profesorka na Univerzitetu u Arizoni, Suzan Strajker, autorka značajne publikacije Transgender History, kroz ličnu prizmu je dala uvide u egzistenciju osoba razlicitih trans* identiteta, te njihovu kompleksnost koja izmiče definicijama, počevši od sagledavanja sebe kao trans osobe u kontekstu postratnog Sarajeva, a potom se posluzivši metaforičnim primerom plemena Juki, i sistemom brojeva koji koriste, odnosno ne broje prste već prostor izmedju prstiju, sto simbolički predstavlja prostor trans* identiteta. Suzan Strajker je naglasila da skoro tri četvrtine trans osoba doživi zlostavljanje u školi, da je procenat samoubistava izuzetno visok u odnosu na opštu populaciju, što se takođe odnosi i na život u siromaštvu, beskućništvo, odbačenost od porodice, bavljenje nedozvoljenim radom i drugo.
Aktivisti/kinje izložili/e su na panelu pregled situacije u pogledu osnaživanja i razvoja prava trans* osoba kao i najrazlicitijih izazova sa kojima se suočavaju u regionu. Jedno od centralnih pitanja bilo je pitanje potpune depatologizacije trans*identiteta, te kako zadržati stečeni nivo prava (na primer, kada se troškovi modifikacije tela kako bi se uskladilo sa rodnim identitetom pokrivaju zdravstvenim osiguranjem), i osvajati nova, te kakav bi bio odgovor države u pogledu potpunog razdvajanja pravne i medicinske sfere u pogledu zakonske regulative.
Predstavnik/ca organizacije Gayten-LGBT na konferenciji bio je Milan Đurić.
Konferencija je završena otvaranjem izložbe „Sva ljudska bića se rađaju jednaka i slobodna“, kada se okupljenima obratila i jedna od glavnih autorki izložbe Hana Ćopić. Kako se navodi u pozivnici organizatora: „Povodom 17. maja – Međunarodnog dana borbe protiv homofobije, bifobije i transfobije (IDAHOT) – kada je 1992. godine Svjetska zdravstvena organizacija uklonila homoseksualnost sa liste mentalnih bolesti, Sarajevski otvoreni centar organizuje izložbu pod nazivom Sva ljudska bića rađaju se jednaka i slobodna u dostojanstvu i pravima. Prateći Univerzalnu deklaraciju o pravima čovjeka, kao i Džogdžakarta principe UN iz 2007. godine kojima se podstiču zakonski standardi za zaštitu, odnosno ostvarivanje pune jednakopravnosti LGBT osoba, ova izložba nastoji da kroz dokumentaristički pristup, prateći aktuelno iskustvo zemalja bivše Jugoslavije, pokaže različite nivoe problematike ostvarivanja elementarnih ljudskih prava osoba koje su drugačije seksualne orijentacije od heteroseksualne.”
Napominjemo da su takođe bila zastupljena i pitanja rodnog identiteta, sklapanja prvih istopolnih brakova između osoba iz različitih država, anti-ratne akcije i drugo kroz fotografije i tekstove aktivista/kinja sa prostore bivše Jugoslavije, koji govore o borbi za ostvarivanje prava LGBT(IQ) osoba na ovim prostorima, uključujući i Lepu Mlađenović, Mariju Savić, Bobana Stojanovića, Dragoslavu Barzut, Milana Đurića – Vive la Dive iz Srbije i drugih.
Priredio: Milan Đurić
