Grupa stručnjaka Ujedinjenih nacija je 28. avgusta izdala zajedničko saopštenje kojim potvrđuje centralnu važnost razumevanja roda kao alatke u unapređenju suštinske ravnopravnosti i ljudskih prava za sve.

„Diskriminacija zasnovana na rodu mora se rešavati zajedno sa diskriminacijom zasnovanom na polu“, rekli su stručnjaci, naglašavajući da rod oblikuju društvene i kulturne norme, uloge i dinamike moći, koje se s vremenom menjaju. „Pravni i politički okviri koji ne uključuju rodnu perspektivu rizikuju da pojačaju, a ne da unište, strukturnu neravnopravnost“, upozorili su.

Izrazili su duboku zabrinutost zbog pokušaja ponovnog utvrđivanja krutih, binarnih koncepata pola – umanjujućo društvene, istorijske i kulturne faktore koji oblikuju rod – i upozoravaju da takvi napori potkopavaju decenije napretka u postizanju ljudskih prava i rodne ravnopravnosti.

„Ovi regresivni pristupi ignorišu življenu stvarnost i življeno iskustvo žena i devojčica, kao i rodno varijantnih osoba, i prikrivaju osnovne uzroke diskriminacije i nasilja“, rekli su stručnjaci.

Istakli su važnost prepoznavanja intersekcionalnih oblika diskriminacije, uključujući one zasnovane na seksualnoj orijentaciji i rodnom identitetu, i ponovo potvrdili smernice međunarodnih tela kao što je Komitet za eliminaciju svih oblika diskriminacije u širokom tumačenju diskriminacije zasnovane na polu.

„Pozivamo države, organe UN-a, kompanije i sve ostale zainteresovane strane da ponovo potvrde svoju posvećenost rodnoj ravnopravnosti, stručnjaci pozivaju na kontinuiranu integraciju roda u međunarodno pravo, politiku i praksu“, stoji u saopštenju.

„Osiguravanje prava i dostojanstva svih žena i devojčica, u njihovoj raznolikosti, ključno je za koherentnost i integritet međunarodnog sistema ljudskih prava, što je neophodno za ostvarivanje obećanja o ljudskim pravima za sve“, rekli su.

The experts:

• Graeme Reid, Independent Expert on protection against violence and discrimination based on sexual orientation and gender identity

• Alexandra Xanthaki, Special Rapporteur in the field of cultural rights

• Claudia Flores (Chair), Ivana Krstić (Vice-Chair), Dorothy Estrada Tanck, Haina Lu, and Laura Nyirinkindi, Working group on discrimination against women and girls;

• Cecilia M. Bailliet, Independent Expert on human rights and international solidarity

• Irene Khan, Special Rapporteur on the promotion and protection of the right to freedom of opinion and expression

• Paula Gaviria Betancur, Special Rapporteur on the human rights of internally displaced persons

• Claudia Mahler, Independent Expert on the enjoyment of all human rights by older persons

• George Katrougalos, Independent expert on the promotion of a democratic and equitable international order

• K.P. Ashwini, Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance

• Tomoya Obokata, Special Rapporteur on contemporary forms of slavery, including its causes and consequences

• Olivier De Schutter, Special Rapporteur on extreme poverty and human rights

• Nicolas Levrat, Special Rapporteur on minority issues

• Astrid Puentes Riaño, Special Rapporteur on the human right to a clean, healthy and sustainable environment

• Gehad Madi, Special Rapporteur on the human rights of migrants

• Marcos A. Orellana, Special Rapporteur on the implications for human rights of the environmentally sound management and disposal of hazardous substances and wastes

• Margaret Satterthwaite, Special Rapporteur on the independence of judges and lawyers

• Ben Saul, Special Rapporteur on the promotion and protection of human rights and fundamental freedoms while countering terrorism

• Elisa Morgera, Special Rapporteur on the promotion and protection of human rights in the context of climate change

• Bernard Duhaime, Special Rapporteur on the promotion of truth, justice, reparation and guarantees of non-recurrence

• Tlaleng Mofokeng, Special Rapporteur on the right of everyone to the enjoyment of the highest attainable standard of physical and mental healthv

• Surya Deva, Special Rapporteur on the right to development

• Farida Shaheed, Special Rapporteur on the right to education

• Gina Romero, Special Rapporteur on the rights to freedom of peaceful assembly and of association

• Mary Lawlor, Special Rapporteur on the situation of human rights defenders

• Michael Fakhri, Special Rapporteur on the right to food

• Gehad Madi, Special Rapporteur on the human rights of migrants

• Richard Bennett, Special Rapporteur on the situation of human rights in Afghanistan

• Nils Muižnieks, Special Rapporteur on the situation of human rights in Belarus

• Vitit Muntarbhorn, Special Rapporteur on the situation of human rights in Cambodia

• Thomas Andrews, Special Rapporteur on the situation of human rights in Myanmar

• Elizabeth Salmón, Special Rapporteur on the situation of human rights in the Democratic People’s Republic of Korea

• Mai Sato, Special Rapporteur on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran

• Francesca Albanese, Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territory occupied since 1967

• Mariana Katzarova, Special Rapporteur on the situation of human rights in the Russian Federation

• Siobhán Mullally, Special Rapporteur on trafficking in persons, especially women and children

• Gabriella Citroni (Chair), Grażyna Baranowska (Vice-Chair), Aua Balde, Ana Lorena Delgadillo Perez, Mohammed Al-Obaidi, Working Group on Enforced or Involuntary Disappearances

• Pichamon Yeophantong (Chair), Damilola Olawuyi (Vice-Chair), Fernanda Hopenhaym, Robert McCorquodale, Lyra Jakulevičienė, Working Group on the issue of human rights and transnational corporations and other business enterprises

Specijalni izvestioci/nezavisni stručnjaci/radne grupe su nezavisni stručnjaci za ljudska prava koje imenuje Savet Ujedinjenih nacija za ljudska prava. Zajedno, ovi stručnjaci nazivaju se Specijalnim procedurama Saveta za ljudska prava. Stručnjaci za specijalne procedure rade na dobrovoljnoj osnovi; oni nisu zaposleni u UN-u i ne primaju platu za svoj rad. Iako Kancelarija UN-a za ljudska prava deluje kao sekretarijat za specijalne procedure, stručnjaci služe u svom individualnom svojstvu i nezavisni su od bilo koje vlade ili organizacije, uključujući Kancelariju visokog poverenika za ljudska prava (OHCHR) i UN. Svi izneti stavovi ili mišljenja su isključivo stavovi autora i ne predstavljaju nužno stavove UN-a ili OHCHR-a.

Zapažanja i preporuke mehanizama UN-a za ljudska prava specifični za određenu zemlju, uključujući specijalne procedure, ugovorna tela i Univerzalni periodični pregled, mogu se naći na Univerzalnom indeksu ljudskih prava https://uhri.ohchr.org/en/

Prevela: MJ

Izvor